Nhẫn
nhẫn nhẫn, trái chủ oan gia tùng thử tận
Nhiêu
nhiêu nhiêu, thiên tai vạn họa nhất tề tiêu
Vợ chồng tôi một hôm nhân
ngày tết đi xuất hành đến một ngôi chùa ở Cabramatta –chúng tôi gặp một vị hòa-thượng
đến từ Việt-Nam –Ông trù trì ở một ngôi chùa gần thác Prenn trên ĐàLạt –Sau một
vài câu chuyện tôi sực nhớ đến hai câu thơ trên , nên đạ thỉnh ý -và đư
ợc ông ta cho tôi biết đó
là 4 câu thơ tứ tuyệt trong Khổng-giáo :
Nhẫn
nhẫn nhẫn, trái chủ oan gia tùng thử tận
Nhiêu
nhiêu nhiêu, thiên tai vạn họa nhất tề tiêu
Mặc
mặc mặc, vô hạn thần tiên tùng thử đắc
Hưu hưu hưu,
cái thể công danh bất tự do
Ông Nội đã họa hai câu đối Nho trên bằng bốn câu thơ để đời cho con cháu.
Hơi còn ba tấc lo ngàn việc
Một phút vô
thường mấy cũng thôi,
Trăm tuổi, trăm
xuân, trăm thiện phúc…
Nh
ẫn nhiêu, gương sáng để trên đời…
Hôm nay, sau khi đã được đọc những lời hay, ý
đẹp của các anh chị, HồngNở cũng xin mạo muội góp ý luận bàn về nhửng câu
thơ trên với thiển ý gọi là…sự hưởng ứng
nồng nhiệt của vai phụ ( phận dâu con) trong gia đình TrầnĐăng ngỏ hầu để
cho các con cháu thấu hiểu sâu xa hơn lời di huấn thâm-thúy của ông nội
để lại...
Hai chữ
Nhẫn Nhiêu nếu đem áp dụng vào đời sống trong gia đình ,nhẫn nhịn chịu đựng,
không tranh chấp hơn thua, được mất, khi phàm tánh đang còn gọi là phàm phu tục
tử,nếu cố gắng rèn luyện bản thân,tự chủ được mình , hà tất sẽ khắc phục được
mọi nghịch cảnh. Ví dụ như câu
chuyện của Thầy Mẫn Tử ngày xưa mà ta đã
học.Mẫn-Tử mẹ mất sớm,cha tục huyền, chẳng may gặp phải bà mẹ ghẻ ác độc.Nhưng
với một lòng hiếu thảo với cha , ông đã nhẫn nhục chịu đựng cuối cùng cũng cảm
hóa được người mẹ hồi tâm,giác ngộ.
Điều đó cho ta thấy ông đã thực hành được hai chữ Nhẫn &Nhiêu Chúng ta cùng đọc lại bài thơ dưới đây.
NHẪN : Thầy Mẫn Tử rất đường hiếu nghĩa
Xót
nhà Huyên quạnh quẽ đã lâu
Thờ
cha sớm viếng khuya hầu
Chẳng
may gặp phải mẹ sau nồng nàn
Trời
đương tiết đông hàn lạnh lẽo
Hai em
thời áo kép mền bông
Chẳng
thương chút phận long đong
Hoa
lâu nở để một thân lạnh lùng
Khi
cha dạo theo chân xe đẩy
Rét căm căm nên sẩy rời tay
Cha
nhìn ngẩm nghĩ mới hay
Nghiến
răng rắp cắn đứt dây xướng tùy
……………………………………………………………
Nhiêu : Xin cha xét
lại nguồn cơn
Mẹ còn
chịu một thân đơn
Mẹ đi
luống để cơ hàn cả ba
Cha
trông xuống cũng sa giọt tủi
Mẹ
nghe rồi cũng đổi lòng như xưa…
Nói về
chuyện dân gian, sau 75 biến chuyển của thời cuộc, nhiều người vợ đã nhẫn nhục
chịu đựng buôn tảo bán tần nuôi chồng tù tội nuôi con thơ dại rồi cũng có ngày
gia đình được đoàn viên hạnh phúc như
người đàn bà của Trần Tế Xương
Lặn lội thân cò nơi quãng vắng
Eo
xèo mặt nước buổi đò đông
Đây là tấm gương sáng để cho con cháu noi theo.
Trong khi đó, cũng có nhiều gia đình bị
tan vỡ chỉ vì vợ chồng đang trong hoàn cảnh khó khăn không biết Nhẫn Nhiêu mà
thôi.
Tôi cũng đã có lần được nghe ba kể lại : khi ông Nội mua cho ba căn nhà
ở Thanh-Minh, ngòai hai chữ NHẪN & NHIÊU ông viết treo trước nhà, Ông còn đặt cho Ông Chín Cối thợ mã dưới Cây Xay
vẽ cho Nội một bức bình phong treo trước nhà hình năm con cọp lội qua sông và
chính tay nội viết mấy chữ Nho: NGỦ HỔ ĐỘ BẮC HÀ . Anh Độ suy nghĩ mãi ý ông
nội muốn gì đây ? Theo thiễn ý của tôi : Chữ Nhẫn trong gia-đình vợ chồng con
cái nếu có giáo dục căn bản cộng thêm tính hiếu để thì vấn đề nhẫn nhục dể dàng
làm được. Chữ Nhẫn ngoài xã-hội mới là quan-trọng, như con cọp lội qua bờ bên
kia . Chữ Nhẫn để hung đùc và nuôi dưỡng chí lớn…Tôi nghĩ đó là ý nghĩa của bức
tranh nói trên :
Trong lịch sử nước nhà,
ta cũng thấy có biết bao vị anh hùng đã nhẫn nhịn chịu đựng gian khổ như Lê Lợi
đã mười năm nằm gai nếm mật trong rừng sâu nước độc cuối cùng đã xua-đuổi được
ngoại xâm dành lại thanh bình độc lập cho nước nhà. Đó là cái Nhẫn của bậc cao
nhân đã làm nên chí lớn.. …Như Nguyễn-công-Trứ suốt đời đến 70 tuổi vẫn tận-tụy để phục vụ cho sơn hà xã-tắc:
Trong lăng-miếu đã ra tài
lương-đống
Ngoài biên thùy rạch mũi can tương
TRẦN-HƯNG-ĐẠO đã vì tổ-quốc chịu
Nhẫn để quên thù nhà mà giúp vua hai lần
đại thắng quân Nguyên.
Một câu chuyện vui trong lịch sử
nước Tàu đời HÁN-VŨ-ĐẾ có hai bậc quân-sư đã đưa Thái Tử LƯU-TRIỆC dựng nghiệp
ĐẾ : Đông-Phương-Huệ (Sóc) & Chủ-Phù-Yễn . Hán-Vũ-Đế người nóng nảy, đa nghi nên đến khi ngồi được trên ngai Thiên-Tử
thì bao người đã từng cắt máu ăn thề với ông đều bị chính ông xử trảm, ngoại
trừ Đông phương Sóc làm nội-gián đã bày mưu hiến kế cho bà Hoàng thái hậu. Đến khi H.T.H. chết thì ông cùng người yêu ẩn
tích thiên nhai . Chũ-phù Yễn xuất hiện sau đó bên cạnh Hán-Vũ cũng bày mưu
tính kế để thôn tính các chư-hầu . Ông này mới là Đại Nhẫn _
Thiên-lao là chổ ông bị Hoàng-đế đưa ông vào rồi ra như cơm bửa. Chủ-phù-Yễn từ
chối với người yêu là công chúa Tuyết-Liên nước Đại-Uyễn …trong khi ông đang
mang tử tội, ông nói thẳng với công
chúa Tuyết-Liên rằng: Trường-An là nơi ông sinh ra và lớn lên cuộc đời ông gắn
liền với non sông và cây cỏ , thà chết
vẫn ở lại để làm trọn kẽ trung thần … Như đã nói Hán Vũ Đế là vị vua có
tính cao ngạo cố chấp không nghe lời can gián
của triều thần ngay cả Chủ Phù Yển là bậc quân sư. Cũng vì thế nên C P Y chịu nhẫn nhục lấy cái chết của mình để đổi
lấy sự vinh quang chiến thắng cho Đại Hán dẹp được phản thần & kết nạp được
chư hầu. Khi nhà vua nhận biết được cái Nhẫn của Chủ-Phù-Yển và thương tiếc thì đã muộn màng.. Đó mới thấy được cái Nhẫn của các bậc cao minh có đại trí đã dẫn
độ đối phương trở về giác ngộ.
Qua những câu chuyện kể trên nhằm luận về hai chữ NHẪN & NHIÊU
Mà Ông Nội đã nhắn gửi , tôi nghĩ đây là
một công-án như chuyện nhà Phật đưa tay chỉ mặt trăng, ta chớ nhìn ngón tay hay
mặt trăng Phật chỉ, mà hãy suy ngẫm con đường từ ngón tay Phật dẫn đến mặt
trăng có lắm điều kỳ diệu cần phải suy ngẩm…
